Aktualności


2011-05-22
TATARSKI PUŁKOWNIK
Musa Czachorowski Tatarski pułkownik Kilka miesięcy ukazała się książka poświęcona postaci Hassana Konopackiego, Tatara związanego z Białorusią, Litwą oraz Polską, dzisiaj, niestety, cokolwiek zapomnianego. Publikacja to interesująca, chociażby dlatego, że jej autorem jest imam Rafał Berger ze Stowarzyszenia Jedności Muzułmańskiej, ktore, wspólnie z działającym przy niej Instytutem Muzułmańskim, jest też jej wydawcą. Tatarski wątek w zainteresowaniach imama Bergera stanowi konsekwencję jego serdecznych kontaktów z synem Hassana, Maciejem Musą Konopackim, znanym szeroko propagatorem tatarszczyzny. Zaowocowały one wielokrotnymi wzajemnymi spotkaniami: w Sopocie, gdzie mieszka Maciej Musa (w Sopocie mieszkała również nieżyjąca już córka Hassana Konopackiego, Tamara) oraz w Bydgoszczy - rodzinnym mieście Autora, powojennym miejscu osiedlenia się rodziny Konopackich. Nic więc dziwnego, że książka Bergera nosi tytuł Hassan Konopacki - Tatar, muzułmanin, bydgoszczanin. Rozpoczyna tę interesującą publikację krótka biografia Hassana Konopackiego, syna Amurata, urodzonego 25 lutego 1879 roku w Mińsku, w tatarskiej, muzułmańskiej rodzinie szlacheckiej. Poświęcił się służbie wojskowej; był oficerem carskiej artylerii, uczestnikiem wojny rosyjsko-japońskiej i I wojny światowej. Odznaczony został m.in. Orderami: św. Anny, św. Stanisława, św. Włodzimierza. W roku 1917 awansował do stopnia pułkownika. Po rozformowaniu dowodzonej przez niego brygady, powrócił do Mińska i rozpoczął działalność w białoruskim ruchu narodowym. W roku 1919 został wyznaczony dowódcą białoruskiej armii. Dalsze koleje losu skierowały go wraz z rodzina do Wilna, a po II wojnie światowej osiedliła się rodzina Konopackich w Bydgoszczy, gdzie Hassan, były carski oficer, Tatar związany z Białorusią, Litwą i Polską, zmarł 11 maja 1953 roku. Pochowany został na bydgoskim cmentarzu komunalnym przy ul. Kcyńskiej. Istotną częścią ksiązki są wspomnienia syna Hassana, Macieja Musy Konopackiego. Mają one formę wywiadu, w którym autor wypytuje go m.in. o czasy przedwojenne, gdy rodzina Konopackich zamieszkiwała w Wilnie. Tam właśnie urodził się Maciej Musa, a nieporównywalną z czymkolwiek wileńską atmosferą zachował głęboko w swym sercu. Dowiadujemy się również o życiu w latach II wojny światowej oraz o powojennym wyjeździe do Polski. Kolejną cześć stanowi dziennik, prowadzony przez Hassana Konopackiego od 7 lipca 1948 r. do 13 marca 1949 r. Są lakoniczne zapiski codziennego bytowania, które ukazują też mizerię ówczesnej rzeczywistości. Rozdział następny zatytułowany jest „Tablica”. Chodzi tu o tablicę poświęconą pamięci pułkownika, a która zaistniała z inicjatywy Stowarzyszenia Jedności Muzułmańskiej i Towarzystwa Przyjaciół Pomorskiego Muzeum Wojskowego w Bydgoszczy, z poparciem Towarzystwa Miłośników Tradycji Wojskowej Generała Stanisława Bułak-Bałachowicza, Towarzystwa Inicjatyw Kulturalnych oraz redakcji miesięcznika „Świat Inflant”. Odsłonięta została 25 września 2006 r. Dalej mamy jeszcze m.in. osobiste refleksje Macieja Musy „Syn o ojcu” i „Alif mojego życia”, zaś w aneksie przebieg służby pułkownika Konopackiego i rozmaite dokumenty. Całość dopełniają liczne zdjęcia rodzinne i z czasów służby wojskowej. W sumie, dzięki pasji Rafała Bergera, otrzymaliśmy nie tylko biografię jakby nieco zapomnianej postaci Hassana, ale też ciekawy zapis dziejów tatarskiej rodziny na tle czasów bardzo znamiennych dla naszej społeczności. Zachęcam do lektury. Musa Czachorowski Rafał Berger, Hassan Konopacki - Tatar, muzułmanin, bydgoszczanin, wydawca: Stowarzyszenie Jedności Muzułmańskiej, Instytut Muzułmański, Warszawa 2011, ISBN 978-83-921662-9-9